พลาสติกย่อยสลายได้ ตายแล้วไปไหน?

1549280479377.jpg

หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมรัฐบาลต้องแบนพลาสติกย่อยสลายได้อย่าง oxo-biodegradable plastic ทั้งที่จริงๆแล้วก็ฟังดูดีนี่หน่า 
.

แต่จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อเราทิ้งมันไป...ตามไปดูกัน

ก่อนอื่นเราต้องไปทำความเข้าใจก่อนเลยว่ามันเกิดมาจากอะไรและมันย่อยสลายได้อย่างไร?

พลาสติกทั่วไปมีพันธะที่แข็งแรงทนทานมากๆ ยากที่จะสลายตัว

ส่วนพลาสติกที่ย่อยสลายได้เกิดจาก 2 ประเภทคือ เกิดจากปิโตรเลียมและพืช 

ในที่นี้เราจะขอพูดถึงพลาสติกจากปิโตรเลียมก่อน เดิมที่ก็เป็นพลาสติกแบบทั่วไปนี่แหละที่เติมสารเร่งการแตกตัวเข้าไปเพื่อให้แตกตัวได้ง่ายขึ้นด้วยปัจจัยต่างๆ เช่น 
oxo-biodegradable plastic แตกตัวเมื่อเจอออกซิเจน 
photo-biodegradable แตกตัวเมื่อเจอแสง
Hydro-biodegradable แตกตัวเมื่อเจอน้ำ
พอแตกตัวแล้วก็จะกลายเป็นพลาสติกเหมือนเดิม

ส่วนพลาสติกที่ผลิตจากพืชนี่ถือว่าย่อยสลายได้จริงแท้แน่นอน แบบเดียวกับที่เราทิ้งเศษอาหารลงในดินเลยทีเดียว แต่ก็เช่นกัน การเก็บรักษาก็ต้องดูแลอย่างดีและมีอายุสั้นกว่าพลาสติกทั่วไป

ทีนี่ลองมานึกดูว่าเวลาพลาสติกเหล่านี้ตกลงไปในหลุมฝังกลบแล้วจะเป็นอย่างไร?   แบบปิโตรเลียมโดนปิดหมดจนไม่เจอออกซิเจน ไม่มีแสงแดด เลยไม่ย่อยสลาย มีค่าไม่ต่างพลาสติกทั่วไป  แบบจากพืช ย่อยสลายชัวร์ๆกลายเป็นก๊าซมีเทน ถ้ามีการจัดการก็เอาก๊าซนี้ไปใช้ได้ แต่ถ้าไม่จัดการก็จะกลายเป็นก๊าซเรือนกระจกนะจ๊ะ พลาสติกพวกนี้ก็น่าจะเอามาทำเป็นถุงขยะที่ย่อยสลายได้ดีในหลุมฝังกลบ

ทีนี่ลองมานึกดูว่าเวลาพลาสติกเหล่านี้ตกลงไปในหลุมฝังกลบแล้วจะเป็นอย่างไร?

แบบปิโตรเลียมโดนปิดหมดจนไม่เจอออกซิเจน ไม่มีแสงแดด เลยไม่ย่อยสลาย มีค่าไม่ต่างพลาสติกทั่วไป

แบบจากพืช ย่อยสลายชัวร์ๆกลายเป็นก๊าซมีเทน ถ้ามีการจัดการก็เอาก๊าซนี้ไปใช้ได้ แต่ถ้าไม่จัดการก็จะกลายเป็นก๊าซเรือนกระจกนะจ๊ะ พลาสติกพวกนี้ก็น่าจะเอามาทำเป็นถุงขยะที่ย่อยสลายได้ดีในหลุมฝังกลบ

แต่ถ้ามันไม่ไปหลุมฝังกลบ แล้วตกลงไปในทะเล เจอทั้งน้ำ แดด ออกซิเจนและคลื่นลมแรง แบบปิโตรเลียมก็แตกตัวกลายเป็นพลาสติกเม็ดเล็กๆเต็มไปหมด ทำให้ปัญหาไมโครพลาสติกยิ่งทวีความรุนแรง   ส่วนแบบพืชก็ย่อยสลายได้จ้า ถ้ามีน้อยก็ยังพอโอเค ถ้ามีเยอะๆเป็นการเพิ่มอินทรีย์สารให้น้ำ น้ำอาจจะเน่าได้เหมือนกัน

แต่ถ้ามันไม่ไปหลุมฝังกลบ แล้วตกลงไปในทะเล เจอทั้งน้ำ แดด ออกซิเจนและคลื่นลมแรง แบบปิโตรเลียมก็แตกตัวกลายเป็นพลาสติกเม็ดเล็กๆเต็มไปหมด ทำให้ปัญหาไมโครพลาสติกยิ่งทวีความรุนแรง

ส่วนแบบพืชก็ย่อยสลายได้จ้า ถ้ามีน้อยก็ยังพอโอเค ถ้ามีเยอะๆเป็นการเพิ่มอินทรีย์สารให้น้ำ น้ำอาจจะเน่าได้เหมือนกัน

ถ้าเอาไปเผาแบบปิโตรเลียมก็มีสารพิษแทบไม่แตกต่างจากพลาสติกทั่วไปเลย ส่วนพืชก็เผาได้เป็นพลังงานชีวมวลได้อีกด้วยถ้าจัดเก็บกันดีๆ

ถ้าเอาไปเผาแบบปิโตรเลียมก็มีสารพิษแทบไม่แตกต่างจากพลาสติกทั่วไปเลย ส่วนพืชก็เผาได้เป็นพลังงานชีวมวลได้อีกด้วยถ้าจัดเก็บกันดีๆ

ไปรีไซเคิลไม่ได้ เพราะพลาสติกพวกนี้ไม่สามารถไปเกิดใหม่ได้ง่ายๆ อย่างพลาสติกปกติ จะทำให้ผลผลิตที่ได้จากการรีไซเคิลมีคุณสมบัติไม่ดีเท่าที่ควร แต่เนื่องจากอัตราส่วนพลาสติกประเภทนี้ยังมีน้อยจึงทำให้รีไซเคิลปนกันได้อยู่บ้าง แต่ตามต่างประเทศพลาสติกย่อยสลายได้ก็กลายเป็นปัญหาในการคัดแยกอย่างมากเช่นกัน  ถุงพลาสติกแบบย่อยสลายได้อาจจะเหมาะกับการผลิตถุงขยะที่ย่อยสลายพร้อมกับขยะเปียกไปเลย ส่วนขยะแห้งนั้นถ้าเราคัดแยกให้ดีทุกอย่างคือทรัพยากรและไม่ใช่ขยะ เราจึงแทบไม่ต้องใช้ถุงแบบใช้แล้วทิ้งเลย

ไปรีไซเคิลไม่ได้ เพราะพลาสติกพวกนี้ไม่สามารถไปเกิดใหม่ได้ง่ายๆ อย่างพลาสติกปกติ จะทำให้ผลผลิตที่ได้จากการรีไซเคิลมีคุณสมบัติไม่ดีเท่าที่ควร แต่เนื่องจากอัตราส่วนพลาสติกประเภทนี้ยังมีน้อยจึงทำให้รีไซเคิลปนกันได้อยู่บ้าง แต่ตามต่างประเทศพลาสติกย่อยสลายได้ก็กลายเป็นปัญหาในการคัดแยกอย่างมากเช่นกัน

ถุงพลาสติกแบบย่อยสลายได้อาจจะเหมาะกับการผลิตถุงขยะที่ย่อยสลายพร้อมกับขยะเปียกไปเลย ส่วนขยะแห้งนั้นถ้าเราคัดแยกให้ดีทุกอย่างคือทรัพยากรและไม่ใช่ขยะ เราจึงแทบไม่ต้องใช้ถุงแบบใช้แล้วทิ้งเลย

จากทั้งหมดเราจะเห็นว่าพลาสติกย่อยสลายได้แบบปิโตรเลียมหรือที่เมืองไทยเราใช้กันมากอย่าง oxo-biodegradable ก็ไม่ได้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมสักเท่าไหร่ ถ้าจะเลือกใช้ก็ควรดูให้ดีๆ ทางที่ดีคือลดการใช้ ลดการสร้างขยะก็จะดีที่สุด

ใครที่คิดว่าเนื้อหาดีประโยชน์ก็อย่าลืมกดไลค์กดแชร์เพจและเป็นกำลังให้กันด้วยนะคะ <3